Odookade
فهرست مطالب
وقتی برای اولین بار وارد Odoo می‌شوید، با صفحه‌ای پر از اپ روبه‌رو می‌شوید: فروش، انبار، خرید، حسابداری، تولید، پروژه، وب‌سایت و ده‌ها مورد دیگر. طبیعی است که سؤال کنید «از کجا شروع کنم؟» و «این‌ها چه ربطی به هم دارند؟».
در این قسمت از مسیر «از صفر تا Odoo»، اپ‌های اصلی را در چند گروه ساده معرفی می‌کنیم، نشان می‌دهیم اطلاعات چطور بین آن‌ها جابه‌جا می‌شود و برای چند نوع کسب‌وکار رایج، ترکیب پیشنهادی اپ‌ها را می‌گوییم.
- اپ‌های Odoo را می‌شود در شش گروه دید: فروش، زنجیره تأمین، مالی، منابع انسانی، خدمات و پروژه، و وب‌سایت و بازاریابی.
- همه اپ‌ها از یک مخاطب و یک محصول مشترک استفاده می‌کنند؛ همین، رمز یکپارچگی Odoo است.
- هر سند، سند بعدی را می‌سازد: سفارش فروش ← تحویل از انبار ← فاکتور ← پرداخت.
- لازم نیست همه اپ‌ها را نصب کنید؛ هر کسب‌وکار با ترکیب کوچکی شروع می‌کند و به مرور گسترش می‌دهد.
اپ‌های Odoo در یک نگاه
Odoo بیش از چهل اپ رسمی دارد، اما بیشتر کسب‌وکارها با چند اپ اصلی کار می‌کنند. برای راحتی، آن‌ها را در شش گروه دسته‌بندی می‌کنیم:
۱. فروش و ارتباط با مشتری
- CRM: مدیریت مشتریان بالقوه و فرصت‌های فروش در یک پایپ‌لاین (مراحل مذاکره)؛ از اولین تماس تا قرارداد.
- Sales (فروش): صدور پیش‌فاکتور، تبدیل آن به سفارش فروش، لیست قیمت و تخفیف.
- Point of Sale (صندوق فروشگاهی): فروش حضوری در فروشگاه یا رستوران، حتی در حالت آفلاین.
۲. زنجیره تأمین
- Inventory (انبار): موجودی، ورود و خروج کالا، چند انبار، شماره سریال و بچ، و نقطه سفارش مجدد.
- Purchase (خرید): درخواست قیمت از تأمین‌کننده، سفارش خرید و کنترل دریافت کالا.
- Manufacturing (تولید): فرمول ساخت (BOM)، سفارش تولید و مصرف مواد اولیه.
- Maintenance و Repair: نگهداری تجهیزات و مدیریت تعمیرات.
۳. مالی
- Invoicing / Accounting: صدور فاکتور، ثبت پرداخت، بانک و گزارش‌های مالی. در Community اپ Invoicing هست و حسابداری کامل در Enterprise.
- Expenses (هزینه‌ها): ثبت هزینه‌های کارکنان و بازپرداخت آن‌ها.
۴. منابع انسانی
- Employees (کارکنان): پرونده کارکنان و ساختار سازمانی.
- Time Off، Attendances و Recruitment: مرخصی، حضور و غیاب و جذب نیرو.
۵. خدمات و پروژه
- Project (پروژه): مدیریت وظایف با کانبان، مهلت‌ها و مسئولان.
- Timesheets: ثبت ساعت کار روی هر پروژه یا وظیفه؛ پایه محاسبه هزینه و صورت‌حساب خدمات.
- Helpdesk (Enterprise): مدیریت تیکت‌های پشتیبانی مشتریان.
۶. وب‌سایت و بازاریابی
- Website و eCommerce: ساخت سایت و فروشگاه اینترنتی که مستقیم به فروش و انبار وصل است.
- eLearning، Events، Blog و Forum: دوره آموزشی آنلاین، رویداد، وبلاگ و انجمن.
- Email Marketing، SMS و Live Chat: ارسال خبرنامه، پیامک و گفتگوی آنلاین با بازدیدکنندگان.
چند اپ عمومی مثل Discuss (پیام‌رسان داخلی)، Calendar (تقویم) و Contacts (مخاطبین) تقریباً در همه نصب‌ها هستند و بقیه اپ‌ها از آن‌ها استفاده می‌کنند.
رمز یکپارچگی: داده‌های مشترک
دلیل اینکه اپ‌های Odoo بدون دردسر با هم کار می‌کنند این است که روی چند داده پایه مشترک ساخته شده‌اند:
- مخاطب (Contact): یک مشتری یا تأمین‌کننده فقط یک بار تعریف می‌شود. همان رکورد در CRM، فروش، فاکتور، تحویل کالا و حتی پیام‌های ایمیل استفاده می‌شود.
- محصول (Product): هر کالا یا خدمت یک بار تعریف می‌شود؛ با قیمت فروش، هزینه، واحد اندازه‌گیری و تنظیمات انبار. فروش، خرید، انبار، تولید و فروشگاه اینترنتی همه همین محصول را می‌بینند.
- کاربر و دسترسی: هر کارمند یک کاربر دارد و دسترسی‌اش به هر اپ جداگانه تعیین می‌شود؛ مثلاً انباردار فقط انبار را ببیند.
- گفتگو و فعالیت‌ها (Chatter): پایین تقریباً هر سندی، تاریخچه تغییرات، پیام‌ها و کارهای بعدی دیده می‌شود. همه بخش‌ها درباره یک سند، در همان سند حرف می‌زنند.
یک سفارش، چند اپ
بیایید ببینیم این اتصال‌ها در عمل چطور کار می‌کنند. یک شرکت پخش لوازم اداری را در نظر بگیرید:
- CRM: کارشناس فروش یک فرصت فروش برای شرکت «الف» ثبت می‌کند و مذاکره را دنبال می‌کند.
- Sales: با یک کلیک از روی همان فرصت، پیش‌فاکتور ساخته و برای مشتری ایمیل می‌شود. با تأیید مشتری، سفارش فروش ثبت می‌شود.
- Inventory: سفارش فروش خودکار یک «حواله تحویل» در انبار می‌سازد. اگر موجودی کم باشد، انبار آن را نشان می‌دهد.
- Purchase: اگر برای کالا نقطه سفارش مجدد تعریف شده باشد، کم شدن موجودی خودکار یک پیش‌نویس سفارش خرید برای تأمین‌کننده می‌سازد.
- Invoicing: بعد از تحویل، فاکتور از روی سفارش فروش صادر می‌شود. پرداخت مشتری که ثبت شود، فاکتور «پرداخت‌شده» می‌شود.
- گزارش‌ها: مدیر فروش در CRM، موجودی را در انبار و درآمد و بدهی‌ها را در مالی می‌بیند؛ همه از همان اسناد.
در تنظیمات هر محصول می‌شود تعیین کرد فاکتور بر اساس مقدار سفارش‌داده‌شده صادر شود یا مقدار تحویل‌داده‌شده. برای کالاهایی که ممکن است ناقص ارسال شوند، گزینه دوم دقیق‌تر است.
اتصال‌های دیگری که خوب است بدانید
- فروش و تولید: برای کالایی که با سفارش ساخته می‌شود، تأیید سفارش فروش می‌تواند خودکار سفارش تولید بسازد.
- پروژه و فروش: فروش یک خدمت می‌تواند خودکار یک پروژه یا وظیفه بسازد و ساعت‌های ثبت‌شده در Timesheets مبنای فاکتور شود.
- وب‌سایت و فروش: هر سفارش فروشگاه اینترنتی دقیقاً همان سفارش فروشی است که کارشناس فروش در پنل می‌بیند؛ با همان انبار و همان فاکتور.
- خرید و حسابداری: فاکتور تأمین‌کننده با سفارش خرید و کالای دریافت‌شده تطبیق داده می‌شود تا بیشتر از آنچه رسیده پرداخت نشود.
کدام اپ‌ها را اول نصب کنیم؟
پاسخ به نوع کسب‌وکار شما بستگی دارد. این ترکیب‌ها نقطه شروع خوبی هستند:
| نوع کسب‌وکار | اپ‌های پیشنهادی برای شروع | اپ‌هایی که بعداً اضافه می‌شوند |
|---|---|---|
| بازرگانی و پخش | فروش، خرید، انبار، صدور فاکتور | CRM، صندوق فروشگاهی، حسابداری کامل |
| تولیدی | فروش، خرید، انبار، تولید، صدور فاکتور | نگهداری تجهیزات، کنترل کیفیت (E) |
| خدماتی و پیمانکاری | CRM، فروش، پروژه، Timesheets، صدور فاکتور | Helpdesk (E)، هزینه‌ها |
| فروشگاه اینترنتی | وب‌سایت، eCommerce، انبار، صدور فاکتور | ایمیل مارکتینگ، Live Chat، وبلاگ |
| آموزشی | وب‌سایت، eLearning، Events، فروش | ایمیل مارکتینگ، Survey (نظرسنجی) |
نصب همه اپ‌ها در روز اول، منوها را شلوغ می‌کند، آموزش کاربران را سخت‌تر می‌کند و احتمال تنظیم اشتباه را بالا می‌برد. با اپ‌هایی شروع کنید که بیشترین تبادل اطلاعات را دارند و بعد از جا افتادن، اپ بعدی را اضافه کنید.
اشتباه‌های رایج در شروع کار با اپ‌ها
- تعریف تکراری مخاطب و محصول: اگر یک مشتری دو بار ثبت شود، گزارش‌ها و حساب او دو تکه می‌شود. قبل از ساخت، جستجو کنید.
- دور زدن جریان استاندارد: مثلاً صدور فاکتور دستی بدون سفارش فروش. این کار ارتباط بین اپ‌ها را می‌شکند و گزارش‌ها ناقص می‌شوند.
- تنظیم‌نکردن محصول قبل از شروع: نوع محصول (کالای انباری، مصرفی یا خدمت)، واحد اندازه‌گیری و سیاست فاکتور را از اول درست تنظیم کنید؛ تغییرشان بعداً سخت‌تر است.
- دسترسی بیش از حد: به هر کاربر فقط دسترسی اپ‌هایی را بدهید که لازم دارد.
جمع‌بندی
اپ‌های Odoo جدا از هم نیستند؛ همه روی مخاطب، محصول و کاربر مشترک کار می‌کنند و هر سند از روی سند قبلی ساخته می‌شود. به همین دلیل می‌شود با چند اپ اصلی شروع کرد و به مرور، بدون دوباره‌کاری، سیستم را گسترش داد.
در قسمت بعدی، به مراحل پیاده‌سازی ERP و دلایل شکست پروژه‌ها می‌پردازیم تا ببینید یک پروژه Odoo از نیازسنجی تا راه‌اندازی چطور پیش می‌رود.
پرسش‌های متداول
آیا می‌شود بعداً اپ جدید اضافه کرد؟
بله. اپ‌ها هر زمان قابل نصب‌اند و خودکار به اپ‌های موجود وصل می‌شوند. فقط قبل از نصب روی نسخه اصلی، روی یک نسخه آزمایشی تست کنید.
هزینه Odoo به تعداد اپ‌ها بستگی دارد؟
در نسخه Community همه اپ‌های موجود رایگان‌اند. در Enterprise مدل قیمت‌گذاری را از صفحه قیمت‌های Odoo بررسی کنید، چون ممکن است تغییر کند.
اگر اپی مطابق نیاز ما نبود چه کنیم؟
اول تنظیمات همان اپ را کامل بررسی کنید؛ بسیاری از نیازها با تنظیمات حل می‌شود. اگر نه، می‌شود از ماژول‌های آماده استفاده کرد یا ماژول اختصاصی توسعه داد.
آیا اپ‌ها را می‌شود برای هر کاربر جدا محدود کرد؟
بله. برای هر کاربر تعیین می‌کنید به کدام اپ‌ها و با چه سطحی (مثلاً فقط مشاهده یا مدیر) دسترسی داشته باشد.